Dlaczego warto zapytać farmaceutę, zanim kupisz suplement czy lek OTC?
Wchodzisz do apteki z katarem, bólem gardła albo potrzebą „czegoś na sen”. Nie masz recepty, ale masz wybór: dziesiątki tabletek, kapsułek, syropów, sprayów, suplementów.
To leki OTC (over the counter) – czyli dostępne bez recepty. Kuszą reklamami, kolorowymi opakowaniami, obietnicami szybkiej ulgi. Ale… czy na pewno są bezpieczne? Czy zawsze będą działać? Czy na pewno są potrzebne?
W tym artykule wyjaśniamy:
- dlaczego leki OTC i suplementy mogą wchodzić w groźne interakcje,
- w jakich sytuacjach ich stosowanie może być nieskuteczne lub szkodliwe,
- i dlaczego warto skonsultować się z farmaceutą, nawet jeśli lek jest „bez recepty”.
🔹 1. Leki OTC – co to znaczy?
Leki OTC (ang. over the counter) to preparaty dostępne bez recepty. Oznacza to, że możesz je kupić bez konieczności wizyty u lekarza.
To np.:
- leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen),
- leki na przeziębienie i katar,
- środki na zgagę, niestrawność,
- leki uspokajające lub nasenne na bazie ziół,
- preparaty na kaszel, alergię, trawienie.
Ale „dostępny bez recepty” nie znaczy „bez ryzyka”.
🔹 2. Gdzie może czaić się zagrożenie?
Pacjenci często zakładają, że leki OTC są „łagodne” i „nieszkodliwe”. To samo dotyczy suplementów diety. Tymczasem:
⚠️ 2.1 Interakcje z lekami na receptę
– Przykład: Ibuprofen (NLPZ) może osłabiać działanie leków na nadciśnienie, a przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwzakrzepowymi — zwiększać ryzyko krwawień.
– Przykład: Leki zobojętniające kwas żołądkowy mogą zaburzać wchłanianie leków np. na tarczycę.
– Przykład: Suplementy z magnezem, wapniem czy żelazem — mogą osłabiać działanie antybiotyków lub leków hormonalnych.
⚠️ 2.2 Przedawkowanie
– To realny problem u osób, które stosują kilka leków zawierających tę samą substancję.
– Przykład: Tabletki przeciwbólowe + lek na przeziębienie + syrop = potrójna dawka paracetamolu.
Przedawkowanie paracetamolu może uszkodzić wątrobę — nawet jeśli „przecież to lek bez recepty”.
⚠️ 2.3 Dublowanie działania
– Dwa różne preparaty z tym samym składnikiem aktywnym (np. pseudoefedryna w lekach na katar) = efekt uboczny jak rozdrażnienie, podwyższone ciśnienie, bezsenność.
- Dwa różne preparaty z różnymi substancjami, ale o takim samym mechanizmie i efekcie działania- np. lek przeciwbólowy na stawy i lek na zapalenie zatok. Ryzyko uszkodzenia śluzówki żołądka, osłabienia pracy nerek i wzrostu ciśnienia.
🔹 3. Suplementy – nie zawsze potrzebne
W Polsce panuje moda na suplementację „na zapas”. Wiele osób kupuje magnez, potas, witaminę C, D, multiwitaminy, „coś na stawy”, „coś na sen”… bez realnej potrzeby.
Tymczasem:
- nie każdy potrzebuje suplementów, a niektóre wręcz mogą szkodzić,
- nadmiar witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (np. A, D, E, K) może prowadzić do zatrucia,
- suplementacja bez badań to często strzelanie na oślep.
🔹 Przykład z apteki:
Pacjentka stosowała preparat z witaminą D 4000 IU + osobno multiwitaminę + kapsułki z tranem i wit. D. Efekt? Przedawkowanie i objawy zatrucia: ból głowy, osłabienie, problemy żołądkowe.
Co w sytuacji gdy potrzebujesz suplementacji lub masz wskazania do łączenia różnych preparatów? Skonsultuj się!
🔹 4. Czy mogę brać ten lek razem z moimi?
To jedno z najważniejszych pytań, które powinno paść zawsze przed zakupem leku OTC.
Niestety wielu pacjentów:
- nie pamięta nazw wszystkich leków, które stosuje,
- nie czyta ulotek lub nie rozumie języka farmaceutycznego,
- ufa reklamom bardziej niż etykietom.
Dlatego w Aptece Burchacińscy zachęcamy:
Nie wstydź się zapytać farmaceuty. Nawet jeśli „to tylko witaminy”.
🔹 5. Jak może pomóc farmaceuta?
Farmaceuta to nie „sprzedawca tabletek”. To osoba po studiach medycznych, która:
- zna mechanizmy działania leków i ich interakcji,
- rozumie zasady bezpiecznej suplementacji,
- ma dostęp do systemów weryfikujących bezpieczeństwo terapii.
U nas możesz:
✅ zapytać, czy dany lek OTC nie zaszkodzi przy Twojej terapii,
✅ skonsultować dawkowanie suplementu,
✅ dowiedzieć się, co naprawdę warto stosować – a co będzie tylko stratą pieniędzy,
✅ upewnić się, czy nie przyjmujesz za dużo tej samej substancji w różnych preparatach.
W naszych aptekach pracuje wiele techników farmaceutycznych, którzy również służą swoją pomocą i w razie potrzeby skierują Cię na konsultację z farmaceutą!
🔹 6. Czy trzeba się umawiać?
Nie. Jeśli potrzebujesz szybkiej porady np. przed zakupem leku przeciwbólowego, wystarczy zapytać personel w okienku. Zawsze możesz poprosić o indywidualną konsultację w ramach opieki farmaceutycznej, o której przeczytasz tu:
Jeśli jednak stosujesz kilka leków na stałe i chcesz upewnić się, czy nowy lek/suplement nie wpłynie negatywnie na terapię – warto umówić się na bezpłatną konsultację farmaceutyczną.
W Aptece Burchacińscy organizujemy takie spotkania w osobnych pomieszczeniach, w ciszy i prywatności.
🔹 7. Podsumowanie: To „tylko” suplement? To może być ważna decyzja
Leki bez recepty i suplementy mogą być pomocne. Ale tylko wtedy, gdy stosujemy je świadomie.
Pamiętaj:
- „Bez recepty” nie znaczy „bez ryzyka”.
- Suplementacja „na wszelki wypadek” może zaszkodzić.
- Interakcje i dublowanie dawek to realne zagrożenia.
- Farmaceuta to Twój doradca — nie tylko od recept.
Zanim coś kupisz – zapytaj.
Masz prawo rozumieć, co bierzesz i dlaczego.
W Aptece Burchacińscy zawsze znajdziesz wsparcie.
Nie tylko, gdy masz receptę — ale również wtedy, gdy chcesz zadbać o swoje zdrowie mądrze.